ဒီတပတ္အၾကဳိက္ဆုံး အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္

The Voice Weekly
(ေအာက္တိုဘာလ ၂၁ ရက္ေန႔ထုတ္ The Voice ေန႔စဥ္သတင္းစာ မ်က္ႏွာဖံုးႏွင့္ Editorial)

မီဒီယာေလာကကို အလြဲလမ္းျပျခင္းေပေလာ

အရပ္သားအစိုးရ အသြင္ေျပာင္းၿပီး စာေပစိစစ္ေရး ဖ်က္သိမ္းၿပီးေနာက္ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ ရလာသည့္အခါ ျမန္မာသတင္းမီဒီယာ ေလာက အတြင္းသို႔ မူလက သတင္းသမားမ်ားႏွင့္ သတင္းမီဒီယာ၏ သေဘာသဘာဝကို နားလည္သူ ထုတ္ေဝသူမ်ားသာမက ႏိုင္ငံေရး ရည္ရြယ္ခ်က္ႏွင့္ အျခားရည္ရြယ္ခ်က္မ်ားျဖင့္ သတင္းမီဒီယာ၏ အႏွစ္သာရကို နားမလည္သည့္ ခ႐ုိနီတစ္ပိုင္း အာဏာပုိင္တစ္ပိုင္း ထုတ္ေဝသူမ်ား ဝင္ေရာက္ လာခဲ့သည္။

အဆိုပါ ထုတ္ေဝသူ မ်က္ႏွာသစ္မ်ား ဝင္ေရာက္လာျခင္း၏ အက်ဳိးဆက္မွာ မီဒီယာေလာကအေပၚ ျပည္သူလူထု၊ အာဏာသုံးရပ္၊ အရပ္ဘက္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းႏွင့္ တပ္မေတာ္တို႔က သံသယျဖင့္ ေမးခြန္း ထုတ္လာျခင္း ျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ ျဖစ္ေပၚေစသည့္ အေၾကာင္းအရင္းေပါင္းမ်ားစြာ ရွိႏိုင္သည့္အနက္ အထင္ရွားဆုံးႏွင့္ ထင္သာျမင္သာ အရွိဆုံးတစ္ခ်က္မွာ ၎တို႔ အခ်င္းအခ်င္းအၾကား ရွိေနေသာ အာဏာႏုိင္ငံေရး ျဖစ္သည္။

ယခင္စနစ္ေဟာင္းက ၎တို႔ အခ်င္းခ်င္းအၾကား ရွိခဲ့ေသာ မေျပလည္မႈမ်ား၊ လက္ရွိစနစ္ေျပာင္း အခင္းအက်င္း အသစ္အရ အာဏာခြဲေဝမႈအေပၚ မေက်နပ္မႈမ်ား၊ ပါတီအဖြဲ႕အစည္း တစ္ခုအတြင္းရွိ အုပ္စုခြဲမ်ားအၾကား ဝါဒ၊ ခံယူခ်က္၊ သေဘာထား၊ ရည္မွန္းခ်က္ခ်င္း မတူကြဲျပားမႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာေသာ ၿပိဳင္ဆိုင္မႈမ်ား၊ စနစ္သစ္အရ ၎တို႔ကိုယ္စီ ရရွိေနေသာ အခြင့္အေရး၊ ရာထူး၊ အာဏာရရွိမႈ အတိုင္းအတာအလိုက္ မ်က္ေမွာက္ ႀကဳံေတြ႕ေနရေသာ အေျခအေနမ်ားအေပၚ စနစ္ေဟာင္းက စြဲကပ္လာခဲ့သည့္ တလြဲမာနမ်ားျဖင့္ တုံ႔ျပန္မႈမ်ား၊ ၎တို႔ သင္ယူ၊ ျဖတ္သန္း၊ က်င္လည္လာခဲ့သည့္ ပတ္ဝန္းက်င္တြင္ အဆင့္ဆင့္ ဖိႏွိပ္ခံခဲ့ရျခင္း၏ အက်ဳိးဆက္အရ မသိစိတ္တြင္း ကိန္းေအာင္းေနခဲ့ေသာ အငုံ႔စိတ္၊ နာၾကည္းစိတ္ႏွင့္ လက္စားေခ်လိုစိတ္မ်ား စသည့္ စိတ္ခံစားမႈမ်ားကို ၎တို႔ ထုတ္ေဝေသာ မီဒီယာမ်ားမွတစ္ဆင့္ ပုံေဖာ္ေနျခင္းမွာ အေၾကာင္းအရင္း နံပါတ္တစ္ ျဖစ္သည္။

စစ္အာဏာရွင္စနစ္ျဖင့္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ျဖတ္သန္းလာခဲ့သည့္အျပင္ ကိုယ္တိုင္လည္း အာဏာရွင္ ျဖစ္ခဲ့သူမ်ားသည္ ဒီမိုကေရစီႏွင့္ လြတ္လပ္ခြင့္ တန္ဖိုးမ်ားကို ႏွစ္ႏွစ္ကာကာ ယုံၾကည္မႈ မရွိေပ။ ကမာၻလုံးဆိုင္ရာ အေျပာင္းအလဲမ်ား၊ အာဏာရွင္စနစ္ျဖင့္ တင္းခံေသာ ႏုိင္ငံမ်ားစြာတို႔၏ ဆုိးရြားေသာ ပုံရိပ္သင္ခန္းစာမ်ားႏွင့္ ၎တို႔၏ ေရွရည္ ရပ္တည္ရွင္သန္ေရးတို႔အတြက္ တစ္ခုတည္းေသာ အားကိုးရာ ထြက္ေပါက္မွာ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို အသြင္ေျပာင္းျခင္းဟု ကိုယ္က်ဳိးႏွင့္ယွဥ္ေသာ အသိေၾကာင့္သာ အမ်ားေျပာသည့္ ဒီမိုကေရစီကို မျဖစ္မေန လက္ခံလာရျခင္း ျဖစ္သည္။

ထို႔အျပင္ ယခင္စနစ္ေဟာင္း တစ္ေလွ်ာက္လုံး အာဏာေၾကာင့္ ပိုင္ဆိုင္ထားသည့္ ခ်မ္းသာႂကြယ္ဝမႈႏွင့္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ား၊ အာဏာအလြဲသုံးမႈမ်ားႏွင့္ ၎တို႔၏ ေနာက္ဆက္တြဲ အက်ဳိးဆက္မ်ားကို ဖုံးဖိထားလိုၾကသည္။ ဒီမိုကေရစီႏွင့္ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္မွာ ဒဂၤါးျပားတစ္ခု၏ ေခါင္းႏွင့္ ပန္းကဲ့သို႔ ခြဲျခားမရေပရာ ဒီမိုကေရစီ အသြင္ေျပာင္းပါက သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ပါ မျဖစ္မေန ေပးရမည္ ျဖစ္သည္။ ထိုအခါ အတိတ္ကာလက ၎တို႔၏ ပုံရိပ္ဆိုးမ်ား ျပန္လည္ တူးဆြလာမည္ကိုလည္း စုိးရိမ္မႈ ရိွၾကသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ၎တုိ႔အျမင္တြင္ လြတ္လပ္ခြင့္ကို အကန္႔အသတ္ျဖင့္ ေပးမွရမည္။ လူတိုင္းသည္ ဒီမိုကေရစီႏွင့္ မထိုက္တန္ေသး။ တျဖည္းျဖည္း တစ္ရစ္ခ်င္း ေလွ်ာ့ေပးသြားရမည္။ လိုအပ္လွ်င္ ဥပေဒျဖင့္ ထိန္းခ်ဳပ္ထားရမည္ စသည့္အျမင္မ်ား ၎တို႔ထံတြင္ အလိုအေလ်ာက္ ေပၚလာတတ္သည္။ သို႔ေသာ္ လက္ေတြ႔အားျဖင့္ ထိုသို႔ ထိန္းခ်ဳပ္ရန္ မလြယ္ကူေပ။ ထိုအခါ သတင္းမီဒီယာ ေလာကသည္ လြတ္လပ္ခြင့္ႏွင့္ မထိုက္တန္ေၾကာင္း သက္ေသျပႏိုင္လွ်င္ ၎တို႔လိုသလို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္မည္ဟု ယူဆတတ္ၾကသည္။ ယင္းေၾကာင့္ လက္ရွိ ျမန္မာမီဒီယာ ေလာကအတြင္း က်င့္ဝတ္ စံႏႈန္းမ်ားႏွင့္ လြဲေခ်ာ္ေနေသာ ေရးသား၊ ထုတ္ေဝမႈမ်ား ျမင္ေတြ႕ေနရျခင္းမွာ အေၾကာင္းအရင္း နံပါတ္ႏွစ္ ျဖစ္သည္။

ထိုအေျခအေနတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ စာနယ္ဇင္းေကာင္စီ (ယာယီ) ၏ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ အလို႔ငွာ ေဆာင္ရြက္ခ်က္၊ ရပ္တည္ခ်က္မ်ားသည္ ယခင္စနစ္ေဟာင္းမွ အေတြးအေခၚေဟာင္း၊ အယူအဆေဟာင္း၊ အျပဳအမႈေဟာင္းမ်ား ရွိေနဆဲ လက္ရွိစနစ္သစ္၏ အာဏာသုံးရပ္ အတြင္းမွ လူပုဂၢိဳလ္မ်ားအတြက္ မ်က္စိစပါးေမႊး စူးစရာ ျဖစ္လာသည္။ စာနယ္ဇင္းေကာင္စီထံ က်င့္ဝတ္ေဖာက္ဖ်က္ေသာ သတင္းမီဒီယာမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ပထမဦးဆုံးႏွင့္ အမ်ားဆုံး တိုင္ၾကားသူမွာ ျပန္ၾကားေရး ဝန္ႀကီးဌာန ျဖစ္သည္။ ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီးဌာနက တိုင္ၾကားခံရေသာ သတင္းမီဒီယာမ်ားမွာ မီဒီယာအလုပ္ကို ဝါသနာပါ ခ်စ္ခင္မႈျဖင့္ ထုတ္ေဝေနၾကသူမ်ား ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ လက္ရွိ သတင္းမီဒီယာ ေလာကအတြင္း က်င့္ဝတ္ႏွင့္မညီ ရမ္းကားေနေသာ မီဒီယာအခ်ဳိ႕ကိုမူ စကားဦးပင္ မသန္းရဲ၊ မထိမတုိ႔ ရဲခဲ့ျခင္းမွာ မ်ားစြာစဥ္းစားစရာ ျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ စဥ္းစားစရာ ေကာင္းသည့္အျပင္ ၎တို႔ မတို႔ရဲ၊ မထိရဲသည့္ မီဒီယာအခ်ဳိ႕က ျမန္မာ သတင္းမီဒီယာ ေလာကကို တမင္ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ နာမည္ဖ်က္ေနျခင္းပင္ေလာဟု ထပ္ဆင့္ေမးခြန္း ထုတ္စရာ ရွိသည္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ သတင္းမီဒီယာ ေလာက၏ အရွိန္အဝါႏွင့္ ဂုဏ္သိကၡာကို ေလွ်ာ့ခ် လိုျခင္းေပေလာဟု ေမးရမည္ ျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ အေျခခံ လူသားအခြင့္အေရးမ်ား ရရွိေရးတို႔အတြက္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ေနၾကသူ Stakeholder မ်ားႏွင့္ မီဒီယာမ်ားအၾကား ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ ရန္တိုက္ေပးမည့္ အႏၲရာယ္ကို သတိျဖင့္ အထူး သတိထားသင့္ေၾကာင္း ေျပာလိုရင္း ျဖစ္သည္။

အယ္ဒီတာ (၂၀-၁၀-၂၀၁၃)